Czy Warszawa jest dziś miastem wierzących, czy raczej terenem misyjnym? Odpowiedzi na to pytanie szukali dziennikarze Radia Warszawa, wychodząc z mikrofonem na ulice Starego Miasta. Krótkie sondy, publikowane w mediach społecznościowych, miały jeden cel – usłyszeć człowieka. Co naprawdę myślą mieszkańcy i turyści o wierze, Wielkim Poście i obecności krzyża w przestrzeni publicznej?
– To trochę odarło mnie z pewnego przeświadczenia – przyznaje Grzegorz Kozłowski, redaktor strony internetowej i mediów społecznościowych Radia Warszawa. – Pracujemy w środowisku katolickim, otaczamy się osobami wierzącymi. Łatwo o wrażenie, że tak jest wszędzie. Tymczasem podczas pierwszej sondy nie trafiliśmy na ani jedną osobę, która identyfikowałaby się jako wierząca.
Pytania dotyczyły m.in. znaczenia Wielkiego Postu, symboliki krzyża oraz jego miejsca w przestrzeni publicznej. Odpowiedzi bywały bardzo ciekawe– nie tyle wrogie, ile często zdystansowane, obojętne, czasem niepewne.
– To było dla mnie otwierające – dodaje – Nie chodziło o szukanie sensacji czy uprzedzeń, ale o zrozumienie człowieka. Kiedy słyszymy, jak ludzie naprawdę myślą, sami zaczynamy zadawać sobie pytania.
Warszawa – miasto misyjne
Kacper Kowalczyk, reporter Radia Warszawa, zwraca uwagę, że uliczne rozmowy potwierdzają szerszy trend.
– To oczywiście nie jest badanie socjologiczne, ale te sondy pokazują pewną rzeczywistość – mówi. – Arcybiskup Adrian Galbas przypominał, że do kościoła w Archidiecezji Warszawskiej uczęszcza około 15 procent mieszkańców. To oznacza, że 85 procent tego nie robi. Warszawa staje się miastem misyjnym.
Zdaniem reportera coraz rzadziej mamy do czynienia z otwartą wrogością wobec Kościoła. Częściej pojawia się obojętność i nieznajomość. Wśród rozmówców byli także tacy, którzy nie praktykują wiary, ale nie odnoszą się do niej negatywnie. Niektórzy podkreślali historyczną i kulturową rolę chrześcijaństwa, nawet jeśli sami nie utożsamiają się z Kościołem.
– To pokazuje, że misja ewangelizacyjna Kościoła się nie skończyła – dodaje reporter. – Kościół jest słaby, kiedy nie ewangelizuje, kiedy nie wychodzi do człowieka.
Wyjść z „katolickiej bańki”
Dziennikarze podkreślają, że wyjście na ulicę było odpowiedzią także na wezwania papieży, którzy zachęcają do „pójścia i zobaczenia”, do spotkania z człowiekiem tam, gdzie on naprawdę jest.
– Chodzi o to, by nie bać się odpowiedzi – mówi Weronika Ostrowska. – Wysłuchać z otwartością, ale jednocześnie mieć świadomość własnej tożsamości.
Sondy stały się dla redakcji okazją do refleksji nad tym, jak mówić o wierze w wielkim mieście, gdzie obecność kościołów „na każdym rogu” nie oznacza automatycznie religijności mieszkańców.
Potrzeba formacji dorosłych
Rozmowa w studiu szybko zeszła także na temat formacji. Zdaniem dziennikarzy, wyzwanie misyjne dotyczy nie tylko tych, którzy są daleko od Kościoła, ale również samych wierzących.
– Jeśli nasza wiara będzie oparta tylko na powierzchownych przekonaniach, łatwo może zostać zmieciona przez ugruntowane poglądy kogoś o innym światopoglądzie – zauważa Kowalczyk.
Dlatego coraz częściej mówi się o potrzebie katechezy parafialnej dla dorosłych. Wiedza zdobyta w szkole – jak w przypadku każdego przedmiotu – z czasem ulatuje, jeśli nie jest pogłębiana i odświeżana. Tymczasem dorosły człowiek potrzebuje języka i argumentów adekwatnych do swojego doświadczenia i pytań.
Rozmowa jako „zapłon”
Grzegorz Kozłowski widzi w ulicznych rozmowach jeszcze jeden wymiar.
– Rozmawiamy z konkretnym człowiekiem. Być może któreś pytanie w nim zostanie. Może stanie się początkiem refleksji – mówi. – Wielu świętych nie było świętymi przez całe życie. Nawracali się w wieku trzydziestu, czterdziestu czy pięćdziesięciu lat. My możemy być tylko zapalnikiem.
Publikowanie sond w mediach społecznościowych ma również zachęcać słuchaczy do odwagi w wyznawaniu wiary.
– Potrzebujemy odpowiedzi na ważne pytania, by nie wstydzić się tego, w co wierzymy – podkreśla Kowalczyk. – Jeśli Ewangelia jest najważniejszym przesłaniem, jakie możemy przekazać drugiemu człowiekowi, to warto zaczynać choćby od zadawania prostych pytań.
Bo – jak pokazują doświadczenia redakcji – czasem ktoś odpowiada: „Nigdy się nad tym nie zastanawiałam”. A może właśnie od takiej rozmowy zaczyna się droga wiary.
Autor audycji: Weronika Ostrowska
Tekst: Grzegorz Kozłowski
Źródło zdjęcia głównego: Grzybowski Square – central Warsaw is located on the flat Masovian Plain, but at a higher elevation than the Powiśle riverside | Łukasz Malkiewicz
