Święty Karol de Foucauld (1858–1916) przeszedł długą i nieoczywistą drogę – od arystokraty i oficera do pustelnika na Saharze. Jego kanonizacja 15 maja 2022 roku przez papieża Franciszka potwierdziła, że świętość rodzi się z decyzji i wierności, nie ze spektakularnych sukcesów.
Mała, wielka świętość
Karol de Foucauld nie zbudował wielkich instytucji ani nie odniósł spektakularnego sukcesu misyjnego. Zostawił coś znacznie trwalszego: styl życia oparty na ciszy, braterstwie, zawierzeniu i obecności pośród najuboższych. Jego „klasztorem” stał się bezkres Sahary. Braćmi – najmniejsi z jej mieszkańców: niewolnicy, starcy, ubodzy, a także żołnierze, którym na ich prośbę głosił kerygmat.
Jego życie przypomina, że peryferia są uprzywilejowanym miejscem działania Boga, a świętość nie oznacza izolacji od tych, którzy wierzą inaczej. Przeciwnie – rodzi zdolność do spotkania, szacunku i obecności, która staje się czytelnym świadectwem Ewangelii.
Człowiek Sahary stał się świętym dla XXI wieku – w świecie hałasu przypomina o ciszy, w świecie podziałów o braterstwie, w świecie kontroli o bezgranicznej ufności.
Nienasycenie
Karol de Foucauld urodził się 15 września 1858 roku w Strasburgu. W młodości oddalił się od Boga. Utracił wiarę, prowadził życie wygodne, skupione na sobie. Był oficerem, podróżnikiem, odkrywcą – w 1883 roku wyruszył na niebezpieczną wyprawę do Maroka, za którą otrzymał Złoty Medal Francuskiego Towarzystwa Geograficznego. Zewnętrznie – sukces. Wewnętrznie – pustka.
Jednak ważniejsze od sukcesu naukowego było to, co dokonało się w jego wnętrzu. Obserwował muzułmanów modlących się kilka razy dziennie z całkowitym poddaniem Bogu. To doświadczenie nim wstrząsnęło. Zaczął zadawać sobie pytania o sens wiary i własne życie.
Po powrocie do Francji szukał odpowiedzi. W 1886 roku spotkał w Paryżu księdza Henri Huvelina. Nie była to długa debata teologiczna. Kapłan powiedział mu jedynie: „Uklęknij i wyspowiadaj się”.
Karol uklęknął. Ta spowiedź stała się momentem przełomowym. Napisał później słowa, które stały się kluczem do jego życia: „Gdy tylko uwierzyłem, że Bóg istnieje, zrozumiałem, że nie mogę żyć inaczej, jak tylko dla Niego.”
Od tego dnia jego życie zmieniło się radykalnie.
Nazaret i duchowość ukrycia
Po nawróceniu pielgrzymował do Ziemi Świętej. Szczególne wrażenie zrobił na nim palestyński Nazaret – miejsce ukrytego, prostego życia Jezusa. Chciał zbliżyć się do wielkiej tajemnicy Jego trzydziestu lat ciszy i pracy.
Wstąpił do trapistów, lecz pragnął jeszcze większego ubóstwa i ogołocenia. Zamieszkał jako pustelnik przy klasztorze klarysek w Nazarecie, wykonując najprostsze prace. Chciał być „najmniejszym”.
W 1901 roku przyjął święcenia kapłańskie. Wtedy podjął decyzję, która zdefiniowała resztę jego życia – powrót na Saharę.
Sahara – życie braterstwa
Najpierw osiadł w Beni Abbès w Algierii. Chciał być „bratem wszystkich” – bez względu na wyznanie czy pochodzenie. Później przeniósł się do Tamanrasset wśród Tuaregów na południu Algierii.
Żył skrajnie ubogo. Uczył się języka tuaregów, sporządził słownik, zapisywał ich poezję i tradycje. Bronił ich przed niesprawiedliwością kolonialnej administracji francuskiej. Nie narzucał wiary – chciał świadczyć obecnością.
Przez lata nie doczekał się ani jednego nawróconego. W ludzkiej perspektywie mogło to wyglądać jak całkowita porażka, jednak jego cicha, codzienna wierność miała w przyszłości głęboko ubogacić Kościół. Każdego dnia sprawował Mszę świętą, trwał na długiej adoracji Najświętszego Sakramentu i z otwartością przyjmował każdego, kto przekraczał próg jego pustelni.
Z tego okresu pochodzi jego słynna modlitwa zawierzenia:
„Ojcze, powierzam się Tobie. Uczyń ze mną, co zechcesz.”
Śmierć i duchowe owoce
1 grudnia 1916 roku, podczas zamieszek plemiennych, został zastrzelony przed swoją pustelnią w Tamanrasset. Zginął samotnie, nie widząc owoców swojej pracy.
Po jego śmierci zaczęły powstawać wspólnoty inspirowane jego duchowością: Mali Bracia Jezusa, Małe Siostry Jezusa i liczne wspólnoty świeckie. Jego grób znajduje się w El Golea w Algierii.
Proces beatyfikacyjny zakończył się beatyfikacją w 2005 roku przez papieża Benedykta XVI. Kanonizacji dokonał papież Franciszek 15 maja 2022 roku na placu św. Piotra w Rzymie.
Tekst: Maria Skonieczka
Źródło zdjęcia głównego: Wikipedia
