Prawo do informacji, świadoma zgoda na leczenie, dostęp do dokumentacji medycznej oraz poszanowanie prywatności należą do podstawowych praw każdego pacjenta. O ich znaczeniu mówiła na antenie Radia Warszawa mec. Katarzyna Czyżewska, laureatka Nagrody Kreatorka Zdrowia 2026.
Świadoma zgoda nie jest formalnością
Jak podkreśliła ekspertka, najważniejszym prawem pacjenta jest prawo do uzyskania pełnej informacji o planowanym leczeniu. Pacjent powinien wiedzieć, jakie procedury będą wykonywane, jakie mogą wystąpić powikłania i jakie są dostępne możliwości terapii. Dopiero po uzyskaniu takich informacji może świadomie wyrazić zgodę na leczenie.
Mec. Katarzyna Czyżewska zaznaczyła, że zgoda pacjenta nie może być jedynie formalnością. Musi zostać poprzedzona rzetelnym przekazaniem informacji i wyrażona w sposób swobodny. W sytuacjach, gdy pacjent działa pod presją okoliczności, możliwe jest późniejsze kwestionowanie ważności takiej zgody.
Pacjent ma prawo do prywatności i dokumentacji medycznej
Ekspertka przypomniała również, że pacjenci mają prawo do prywatności oraz do dostępu do dokumentacji medycznej. Mogą dzięki temu uzyskać pełną wiedzę na temat przebiegu swojego leczenia.
Dostęp do informacji o stanie zdrowia pacjenta bez jego zgody jest możliwy jedynie w wyjątkowych sytuacjach przewidzianych przez przepisy.
Co zrobić w przypadku błędu medycznego?
W rozmowie poruszono także temat błędów medycznych. W przypadku wystąpienia powikłań lub nieprawidłowości pacjenci mogą korzystać z Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych działającego przy Rzeczniku Praw Pacjenta. Jest to rozwiązanie prostsze i szybsze od postępowania sądowego.
Jak wyjaśniła mec. Katarzyna Czyżewska, proces cywilny pozwala dochodzić wyższych kwot odszkodowania, jednak wymaga wykazania odpowiedzialności i może trwać przez wiele lat.
Rzecznik Praw Pacjenta może pomóc szybciej
Zdaniem mec. Katarzyny Czyżewskiej osoby, które podejrzewają, że doszło do błędu medycznego, powinny jak najszybciej skontaktować się z Rzecznikiem Praw Pacjenta. Instytucja ta dysponuje coraz większymi kompetencjami i oferuje pacjentom uproszczoną drogę dochodzenia swoich praw.
Kolejki do lekarzy i finansowanie ochrony zdrowia
Rozmówczyni odniosła się również do problemu długich kolejek do świadczeń medycznych. Zaznaczyła, że wynika on między innymi z zasad finansowania świadczeń przez Narodowy Fundusz Zdrowia oraz limitów określonych w kontraktach zawieranych przez placówki medyczne.
Na zakończenie rozmowy laureatka Nagrody Kreatorka Zdrowia 2026 wskazała, że jednym z największych wyzwań stojących przed polskim systemem ochrony zdrowia pozostaje kwestia finansowania. Jak podkreśliła, problem dotyczy funkcjonowania całego systemu, a nie wyłącznie wynagrodzeń personelu medycznego.
Tekst: Maria Skonieczka
Źródło zdjęcia głównego: Maria Skonieczka
