Chopin podbija Japonię i Koreę. Od 22 stycznia do 3 lutego trwało 159. tournée koncertowe Orkiestry Filharmonii Narodowej. W ramach dwutygodniowej trasy muzycy odwiedzili Japonię oraz Koreę Południową. O kulisach wyjazdu, ogromnym zainteresowaniu muzyką Fryderyka Chopina oraz logistycznych wyzwaniach opowiedział w Radiu Warszawa Piotr Woźniak, organizator pracy artystycznej w Filharmonii Narodowej.
Chopin – kompozytor bliski Azjatyckiej wrażliwości
Tournée było także formą nagrody dla laureatów Konkursu Chopinowskiego, którym w drugiej połowie 2025 roku żyła nie tylko Polska, ale i melomani na całym świecie. Jak podkreślił Piotr Woźniak, szczególnie publiczność japońska traktuje występy laureatów jako przedłużenie konkursowych emocji.
Miłość Japończyków do Chopina ma długą historię. Muzyka klasyczna trafiła do Japonii pod koniec XIX wieku, gdy kraj otworzył się na Europę. Jednym z pierwszych prezentowanych kompozytorów był Fryderyk Chopin. Japończycy odnaleźli w jego twórczości połączenie emocji i harmonii, które – jak sami podkreślają – współgra z ich wrażliwością kulturową.
Zainteresowanie widać także w Polsce. Tłumy japońskich turystów odwiedzają Warszawę, podążają śladami kompozytora i zatrzymują się przy jego sercu w kościele Świętego Krzyża. Również podczas Konkursu Chopinowskiego znaczną część biletów nabyli melomani z Japonii.
Podobne zjawisko obserwuje się w Korei Południowej. Po zwycięstwie koreańskiego pianisty Seong-Jin Cho w Konkursie Chopinowskim dziesięć lat temu zainteresowanie twórczością Chopina wyraźnie wzrosło i utrzymuje się do dziś.
Laureaci jak celebryci
Z Orkiestrą Filharmonii Narodowej, którą poprowadził Maestro Antoni Wit, wystąpili: Eric Lu (I nagroda), Kevin Chen (II nagroda), Zitong Wang (III nagroda), Shiori Kuwahara (IV nagroda), Vincent Ong (V nagroda) oraz William Yang (VI nagroda).
Po koncertach na artystów czekały tłumy fanów proszących o autografy. Co istotne, publiczność doceniała również muzyków orkiestry, którzy – jak podkreślał Piotr Woźniak – nie zawsze znajdują się w centrum uwagi.
Publiczność w Japonii i Korei wyróżnia się wyjątkową kulturą słuchania. W trakcie koncertu panuje niemal absolutna cisza i koncentracja, a po wybrzmieniu ostatniego akordu wybuchają długie, entuzjastyczne owacje. Artyści podkreślali, że tak pełna uważność słuchaczy stanowi jedno z najcenniejszych doświadczeń scenicznych.
Wyzwania organizacyjne
Organizacja tournée wymagała miesięcy przygotowań. Instrumenty przewożono drogą cargo, a każdy z nich musiał zostać szczegółowo opisany i udokumentowany, aby uniknąć problemów celnych. Konieczne było także uzyskanie wiz pracowniczych dla około 60 osób do Japonii i 60 do Korei oraz przygotowanie precyzyjnego harmonogramu obejmującego nawet krótkie próby solistów.
Trasa obejmowała niemal codzienne koncerty. Dla pianistów zagranie kilku koncertów fortepianowych w ciągu dwóch tygodni to ogromne obciążenie. Orkiestra musiała z kolei dostosowywać się do indywidualnych interpretacji każdego solisty – zmian tempa, frazowania czy dynamiki. Wykonania koncertów Chopina, choć znane orkiestrze od lat, wciąż stanowią wyzwanie – zarówno artystyczne, jak i fizyczne. Partie smyczkowe wymagają długiego utrzymywania dźwięku i nieustannej koncentracji. Choć dyrygent koordynuje całość, muzycy muszą pozostawać w stałej gotowości.
Realizacja tournée była możliwa m.in. dzięki wsparciu Polskiej Fundacji Narodowej, co pozwoliło zaprezentować polską kulturę w szerokim międzynarodowym wymiarze.
„Pianoforte” – dokument pokazujący Konkurs od kulis
Emocje, które towarzyszą Konkursowi Chopinowskiemu i jego laureatom, można zobaczyć w filmie dokumentalnym „Pianoforte” w reżyserii Roberta Piątka. To bardzo dobrze zrealizowany obraz, który pozwala wejść w świat młodych pianistów – finalistów konkursu. Pokazuje nie tylko efekt wieloletnich przygotowań i sceniczny sukces, ale także napięcie, niepewność, ogrom pracy oraz osobiste przeżycia towarzyszące rywalizacji.
Dzięki temu dokumentowi widz może zrozumieć, jak wymagającą drogę przechodzą artyści, zanim staną na scenie Filharmonii Narodowej czy wyruszą w międzynarodowe tournée. To dopełnienie koncertowych emocji i cenne spojrzenie na ludzką stronę wielkiej muzyki.
„Pianoforte” łączy sprzeczności: kameralność i spektakl, lekkość i powagę, afirmację piękna muzyki i subtelną refleksję nad jej ceną. Dzięki temu pozwala nie tylko usłyszeć Chopina, ale zrozumieć, co naprawdę oznacza poświęcić mu swoje życie.
Tekst: Maria Skonieczka
Źródło zdjęcia głównego: Wojciech Grzędziński / NIFC
