11 sierpnia Kościół katolicki wspomina św. Klarę z Asyżu – jedną z najważniejszych postaci średniowiecznego ruchu franciszkańskiego. Pochodziła z bogatej rodziny, lecz porzuciła dostatnie życie, by całkowicie poświęcić się Chrystusowi. Zasłynęła radykalnym ubóstwem, głęboką miłością do Eucharystii i niezwykłą duchową więzią ze św. Franciszkiem.
Z pałacu do życia w ubóstwie
Klara urodziła się 16 lipca 1194 roku w Asyżu w jednej z najbardziej znaczących rodzin miasta. Dorastała w dostatku i zgodnie z oczekiwaniami rodziny miała wyjść za mąż za przedstawiciela równie zamożnego rodu. Jej życie zmieniło się jednak pod wpływem nauczania Franciszka z Asyżu, który głosił konieczność prostego i radykalnego życia Ewangelią.
W wieku 18 lat, w nocy po Niedzieli Palmowej w 1212 roku, Klara potajemnie opuściła rodzinny dom. Chciała rozpocząć życie całkowicie poświęcone Bogu. Jej bliscy próbowali zmusić ją do powrotu, ale młoda kobieta pozostała przy swojej decyzji. Obcięcie włosów stało się zewnętrznym znakiem wyboru nowej drogi życia.
Początek klarysek
Pod duchową opieką św. Franciszka Klara stworzyła wspólnotę kobiet przy kościele San Damiano niedaleko Asyżu. Dała ona początek zakonowi, którego członkinie znane są dziś jako klaryski. Sama Klara została przełożoną wspólnoty i kierowała nią przez ponad 40 lat.
Choć franciszkanie i klaryski wyrastają z tej samej duchowości, ich sposób życia jest odmienny. Franciszkanie prowadzą przede wszystkim działalność apostolską, podejmując posługę w parafiach, na misjach, w szkołach czy dziełach charytatywnych. Klaryski są natomiast zakonem kontemplacyjnym. Ich życie koncentruje się na modlitwie, Eucharystii, wspólnocie i klauzurze.
Pierwsza kobieta, której regułę zatwierdził papież
Jednym z najważniejszych dokonań Klary było opracowanie własnej reguły zakonnej. Święta przez wiele lat broniła prawa swojej wspólnoty do życia w radykalnym ubóstwie. Nie chciała, aby klasztor posiadał majątki i stałe zabezpieczenie finansowe, mimo że władze kościelne próbowały przekonać ją do bardziej tradycyjnego modelu życia zakonnego.
Ostatecznie 9 sierpnia 1253 roku, zaledwie dwa dni przed jej śmiercią, papież Innocenty IV zatwierdził przygotowaną przez Klarę regułę. Uczyniło ją to pierwszą kobietą w historii Kościoła, której autorska reguła dla wspólnoty zakonnej uzyskała papieską aprobatę. Dokument określał zasady wspólnego życia, modlitwy, zarządzania klasztorem oraz klauzury.
Eucharystia w centrum jej życia
Szczególne miejsce w duchowości św. Klary zajmowała Eucharystia. Spędzała wiele godzin na modlitwie przed Najświętszym Sakramentem i zachęcała swoje siostry, aby właśnie na obecności Chrystusa budowały całe swoje życie.
Z jej eucharystyczną pobożnością wiąże się jedno z najbardziej znanych wydarzeń z życia świętej. Kiedy najemnicy zagrozili klasztorowi San Damiano, ciężko chora Klara miała poprosić o przyniesienie Najświętszego Sakramentu. Według tradycji modliła się przed nim o ocalenie wspólnoty, a napastnicy ostatecznie odstąpili.
Dlaczego św. Klara jest patronką telewizji?
Jednym z najbardziej niezwykłych faktów dotyczących św. Klary jest jej patronat nad telewizją. Jego źródłem jest wydarzenie, które – według tradycji – miało miejsce pod koniec jej życia.
Choroba uniemożliwiła Klarze uczestnictwo w Pasterce w 1252 roku. Przebywając w swojej celi, miała jednak w cudowny sposób zobaczyć i usłyszeć odprawianą w kościele liturgię, jak gdyby obraz i dźwięk zostały jej przekazane na odległość. Właśnie w związku z tą tradycją papież Pius XII ogłosił św. Klarę w 1958 roku patronką telewizji.
Klara i Franciszek – niezwykła duchowa przyjaźń
Historia Klary jest nierozerwalnie związana ze św. Franciszkiem z Asyżu. To jego nauczanie odegrało zasadniczą rolę w jej rozeznaniu powołania. Ich relacja nie ograniczała się jednak do więzi uczennicy z duchowym przewodnikiem.
Łączyło ich pragnienie jak najwierniejszego naśladowania Chrystusa poprzez ubóstwo, pokorę, modlitwę i służbę. Franciszek powierzył Klarze rozwój wspólnoty San Damiano, a ona stała się jedną z najważniejszych strażniczek pierwotnego franciszkańskiego ideału, także po śmierci Franciszka w 1226 roku.
Ich duchowa przyjaźń pozostaje jednym z najbardziej znanych przykładów wzajemnego wspierania się kobiety i mężczyzny w realizacji dwóch odmiennych powołań, których wspólnym centrum była Ewangelia.
Dziedzictwo trwające ponad 800 lat
Święta Klara zmarła 11 sierpnia 1253 roku w wieku 59 lat. Zaledwie dwa lata później, 26 września 1255 roku, papież Aleksander IV ogłosił ją świętą.
Ponad osiem wieków po jej śmierci duchowość Klary nadal pozostaje żywa. Według danych przytoczonych przez EWTN na świecie żyje obecnie około 20 tys. klarysek w ponad 500 klasztorach znajdujących się w przeszło 70 krajach. Ich życie, podobnie jak w czasach założycielki zakonu, opiera się na modlitwie, kontemplacji, prostocie i ubóstwie.
Historia św. Klary pokazuje, że jej wybór dokonany ponad 800 lat temu nie był jedynie buntem przeciwko wygodnemu życiu. Był konsekwentną decyzją, by całkowicie zaufać Bogu. To właśnie radykalizm tej decyzji, miłość do Eucharystii oraz niezwykła przyjaźń ze św. Franciszkiem sprawiają, że jej postać do dziś pozostaje jednym z najważniejszych symboli duchowości franciszkańskiej.
Tekst: Grzegorz Kozłowski | za: EWTN
