Czy przyjaźń może być najwyższą formą miłości? Czy relacje międzyludzkie pomagają odkrywać Boga? Na te pytania odpowiadał ks. Mateusz Milczarek w audycji „Szkoła Rut” Radia Warszawa. Punktem wyjścia do rozmowy stała się postać błogosławionego Aelreda z Rievaulx – XII-wiecznego cystersa, którego refleksje o przyjaźni pozostają zaskakująco aktualne.
Aelred z Rievaulx – średniowieczny mistrz przyjaźni
Choć żył w XII wieku, Aelred z Rievaulx pozostawił po sobie nauczanie, które trafia również do współczesnego człowieka. Angielski cysters poświęcił wiele miejsca relacjom międzyludzkim, przyjaźni i miłości.
Jak podkreśla ks. Mateusz Milczarek, inspiracją do poznania myśli Aelreda były konferencje i publikacje śp. ks. Krzysztofa Grzywocza. Szczególnie ważne okazały się dwa dzieła średniowiecznego mnicha: „Przyjaźń duchowa” oraz „Zwierciadło miłości”.
Zdaniem Aelreda człowiek odkrywa Boga nie tylko poprzez modlitwę czy teologię, ale również poprzez relacje z drugim człowiekiem.
Przyjaźń daje poczucie bezpieczeństwa
Jednym z najważniejszych elementów przyjaźni jest wzajemne bezpieczeństwo. Prawdziwy przyjaciel tworzy przestrzeń, w której można być sobą bez udawania i lęku przed odrzuceniem.
Aelred podkreślał, że dojrzała przyjaźń nie polega wyłącznie na emocjach. Wymaga pracy obu stron, wzajemnego zaangażowania oraz troski o dobro drugiego człowieka.
Przyjaźń prowadzi także do wzajemności. Nie wystarczy, że jedna osoba traktuje drugą jak przyjaciela. Relacja staje się pełna dopiero wtedy, gdy obie strony odpowiadają na siebie tym samym zaufaniem i otwartością.
Jezus nazywa uczniów przyjaciółmi
Rozmowa w audycji nawiązywała do Ewangelii św. Jana, w której zmartwychwstały Chrystus spotyka się z Piotrem nad Jeziorem Tyberiadzkim. Trzykrotnie pyta go: „Czy miłujesz Mnie?”.
Ks. Mateusz Milczarek zwraca uwagę, że Jezus nie wypomina Piotrowi zdrady ani zaparcia się podczas męki. Zamiast tego kieruje jego uwagę na miłość i relację.
Pytanie Chrystusa nie dotyczy przeszłych błędów. Jest zaproszeniem do odbudowania więzi i zaufania. To właśnie miłość okazuje się ważniejsza od ludzkiej słabości.
Według kapłana Piotr odkrywa w tym spotkaniu, że nie musi być doskonały, aby pozostać blisko Boga. Może przyjść do Niego ze swoją kruchością, lękiem i niepewnością.
Duch Święty ożywia relacje
W audycji pojawił się również temat Ducha Świętego. Ks. Milczarek zauważył, że wielu chrześcijan traktuje Go jedynie jako pewną moc lub siłę pochodzącą od Boga.
Tymczasem Duch Święty jest osobą. To On buduje jedność, prowadzi do prawdy i pomaga człowiekowi wzrastać w relacjach.
Kapłan podkreślił, że Duch Święty ożywia nie tylko człowieka, ale także więzi, które wydają się martwe lub zagrożone. Pomaga odkrywać prawdę o sobie i o drugim człowieku.
Bez prawdy nie może istnieć ani przyjaźń, ani miłość. Zakłamanie, hipokryzja i podwójne życie prowadzą do rozpadu relacji.
Wiara zaczyna się od zaufania
Zdaniem ks. Mateusza Milczarka istotą wiary jest zaufanie. Nie chodzi wyłącznie o uznanie istnienia Boga, lecz o zawierzenie Mu swojego życia.
Kapłan przypomniał przykład Abrahama, którego Pismo Święte nazywa ojcem wiary. Abraham zaufał Bogu nawet wtedy, gdy po ludzku nie widział żadnej nadziei.
Podobną postawę odnajdujemy w Chrystusie modlącym się w Ogrójcu. Jezus nie kieruje się ślepym posłuszeństwem, ale pełnym zaufaniem wobec Ojca.
Modlitwa jak rozmowa z przyjacielem
Na zakończenie rozmowy ks. Mateusz Milczarek podzielił się swoim rozumieniem modlitwy. Według niego modlitwa jest przede wszystkim spotkaniem i rozmową.
Gotowe formuły modlitewne mogą stanowić dobry początek, jednak sercem modlitwy pozostaje szczera rozmowa z Bogiem. Człowiek może opowiadać Mu o swoich radościach, lękach, trudnościach i nadziejach.
Kapłan porównał modlitwę do spotkania przyjaciół. Tak jak Jezus chętnie odwiedzał swoich przyjaciół w Betanii – Martę, Marię i Łazarza – tak również dziś zaprasza człowieka do bliskiej i osobistej relacji.
W świecie pełnym pośpiechu i powierzchownych kontaktów nauczanie Aelreda z Rievaulx przypomina, że prawdziwa przyjaźń może stać się drogą prowadzącą do odkrycia Boga i głębszego przeżywania wiary.
Autor audycji: Grzegorz Kozłowski
Tekst: Grzegorz Kozłowski
Źródło zdjęcia głównego: św. Anna
