W audycji „Złością czy miłością? Rozmowy o wychowaniu” Elżbieta Stawińska i Marcin Wnoszyński poruszyli jeden z najważniejszych tematów w relacji rodzic–dziecko: czy wychowujemy dzieci z miłością, czy według własnych wyobrażeń.
Dziecko nie jest projektem rodzica
Każdy rodzic – często jeszcze przed narodzinami dziecka – tworzy w swojej głowie jego obraz. Pojawiają się marzenia, plany i oczekiwania. Chcemy, aby dziecko było „jakieś”: spokojne, zdolne, odważne, podobne do nas albo wręcz lepsze niż my.
Problem zaczyna się wtedy, gdy rzeczywistość nie pasuje do tego wyobrażenia.
Dziecko rodzi się jako odrębna osoba. Ma własne cechy, własny sposób reagowania i własną drogę rozwoju. Nie jest kopią rodzica ani projektem do zrealizowania.
Temperament – coś, czego nie da się zmienić
Jedną z kluczowych cech każdego człowieka jest temperament. To on decyduje o tym, jak dziecko reaguje, jak się porusza, jak przeżywa emocje i jak funkcjonuje w codzienności.
Niektóre dzieci są pełne energii, inne spokojne. Jedne potrzebują ciszy, inne ruchu i bodźców. Jedne działają według schematu, inne wolą spontaniczność.
Największym wyzwaniem dla rodzica jest zaakceptowanie tego, że temperament dziecka może być zupełnie inny niż jego własny. Warto, żeby nauczyć się, że nie wszystko jest błędem wychowawczym, a pewne zachowania mogą wynikać z natury dziecka.
Błąd wychowawczy: dopasować dziecko do siebie
Często – nawet nieświadomie – próbujemy „dopasować” dziecko do naszego sposobu funkcjonowania. Oczekujemy, że będzie reagowało tak jak my, myślało jak my i przeżywało świat w podobny sposób.
Gdy tak się nie dzieje, pojawia się frustracja, niepokój, a czasem nawet przekonanie, że „coś jest nie tak”.
Tymczasem to nie dziecko ma dostosować się do naszych oczekiwań. To rodzic powinien nauczyć się rozumieć dziecko i dostosować sposób wychowania do jego możliwości.
Wychowanie to towarzyszenie, nie sterowanie
Prawdziwe wychowanie polega na towarzyszeniu dziecku w jego rozwoju, a nie na kontrolowaniu każdego kroku.
Kiedy rodzic narzuca każdy ruch, każdą decyzję i każde rozwiązanie, dziecko przestaje rozwijać własne kompetencje. Zamiast uczyć się samodzielności, zaczyna działać jak „robot”, wykonując polecenia.
Z kolei kiedy dziecko dostaje przestrzeń i zaufanie, zaczyna odkrywać swój potencjał i budować poczucie własnej wartości.
Każde dziecko potrzebuje czegoś innego
To, co działa w relacji z jednym dzieckiem, może zupełnie nie sprawdzić się w relacji z drugim. Nawet w tej samej rodzinie dzieci mogą różnić się diametralnie.
Jedno potrzebuje jasnych zasad i rutyny, inne swobody i elastyczności. Jedno dobrze funkcjonuje w ciszy, inne w ruchu. Jedno szybko się adaptuje, inne potrzebuje czasu.
Nie ma jednego uniwersalnego schematu wychowania.
Zobaczyć dziecko oczami Boga
Kluczowym przesłaniem audycji jest zachęta do tego, by spojrzeć na dziecko tak, jak widzi je Bóg. Czyli zobaczyć je takim, jakie naprawdę jest – z jego temperamentem, możliwościami i ograniczeniami.
To oznacza także rezygnację z własnych wyobrażeń i przyjęcie rzeczywistości.
Bo dopiero wtedy możliwe jest wychowanie oparte na miłości, a nie na frustracji i presji.
Miłość zamiast kontroli
Wychowanie „miłością” nie oznacza braku zasad ani granic. Oznacza natomiast szacunek dla natury dziecka i budowanie relacji opartej na zrozumieniu.
Rodzic nie musi być idealny. Ważne, by był autentyczny, potrafił przyznać się do błędów i pokazywał dziecku, że rozwój to proces.
Bo dziecko nie potrzebuje perfekcyjnego rodzica. Potrzebuje rodzica, który je widzi i rozumie.
Tekst: Maria Skonieczka
Źródło zdjęcia głównego: Maria Skonieczka
