1 marca, w Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych, w całej Polsce odbywają się uroczystości państwowe i lokalne inicjatywy upamiętniające bohaterów powojennego podziemia niepodległościowego. Jednym z takich wydarzeń jest V Wyszkowski Marsz w Hołdzie Żołnierzom Wyklętym. – To nie tylko pamięć. To zobowiązanie – podkreśla Adrian Handzel, organizator wydarzenia.
Marsz rozpocznie się w niedzielę o godz. 17 na Placu Miejskim w Wyszkowie. Tegoroczne hasło brzmi: „Pięć lat marszu, jedno zobowiązanie”.
Testament wartości
Jak mówi Adrian Handzel, impulsem do organizacji marszu jest historia i postawa Żołnierzy Wyklętych.
– Przede wszystkim ich niesamowite poświęcenie, odwaga, walka o niepodległość Polski, dochowanie żołnierskiej przysięgi za wszelką cenę. Żołnierze Wyklęci przekazali nam niezwykły testament wartości – podkreśla.
Po 1945 roku wielu z nich nie złożyło broni. Wiedzieli, że wojna się skończyła, ale wolność nie wróciła. – Walczyli do końca, nawet za cenę własnego życia. My, jako kolejne pokolenie Polaków, czujemy zobowiązanie, aby pamiętać i robić wszystko, by nasze dzieci znały imiona tych bohaterów i rozumiały, jaka jest cena wolności – dodaje organizator.
Odwaga mówienia prawdy
Tegoroczne hasło marszu nie jest przypadkowe. – To nie tylko pamięć, ale również zobowiązanie. To akt odwagi, by mówić prawdę, nie milczeć wtedy, gdy prawda jest atakowana. Mieć odwagę zachować honor wtedy, gdy łatwiej byłoby zachować ciszę – mówi Handzel.
Jak zaznacza, świadectwo Żołnierzy Wyklętych to odpowiedzialność, która spoczywa na kolejnych pokoleniach. – Musimy budować przyszłość naszej ojczyzny w oparciu o te fundamentalne wartości, za które oni przelali krew.
Z roku na rok w marszu uczestniczy coraz więcej osób. Pierwsza edycja zgromadziła około 70 uczestników. W ubiegłym roku było ich już 250–300. – Tendencja jest wzrostowa, co bardzo nas cieszy i motywuje do dalszego działania – podkreśla organizator.
Lokalni bohaterowie
Wyszkowski marsz ma wymiar nie tylko ogólnopolski, ale przede wszystkim lokalny. Co roku tworzony jest „panteon bohaterów” związanych z ziemią wyszkowską i półtuską.
W tym roku upamiętnionych zostanie dziewięciu żołnierzy podziemia: Roman Składanowski „Wiktor”, Jan Kmiołek „Wir”, Stanisław Łanecki „Przelotny”, Stanisław Kowalczyk „Odwet”, Dariusz Kieliszek „Ponury”, Zygmunt Dąbkowski „Krym”, Julian Nasiatko „Ostry”, Franciszek Kmiołek „Leszek” oraz Franciszek Ampulski „Skra”.
– Niestety miejsca ich pochówku są nieznane. Aparat komunistyczny robił wszystko, aby historia o nich zapomniała. Z bohaterów propaganda robiła bandytów – mówi Handzel. – My jesteśmy zobowiązani mówić prawdę i przypominać o ich poświęceniu.
Marsz pokoleń
Uroczystości rozpoczną się przemówieniami zaproszonych gości i przedstawicieli lokalnych środowisk. Następnie sformowana zostanie kolumna marszowa. Na jej czele poniesiony zostanie wieniec w kształcie litery „V”, symbolizujący piątą edycję wydarzenia. Dalej – portrety dziewięciu bohaterów, baner organizatorów oraz piętnastometrowa biało-czerwona flaga. Uczestnicy z pochodniami przejdą pod pomnik poświęcony Żołnierzom Wyklętym.
W marszu biorą udział całe rodziny. – To sztafeta pokoleń. Pojawiają się dzieci, młodzież, osoby w średnim wieku i seniorzy. Mamy nadzieję, że młodych ludzi z roku na rok będzie coraz więcej – mówi organizator.
Jak przyznaje, dotarcie do pokolenia wychowanego w świecie cyfrowym nie jest łatwe. – Ale mamy niezwykłe, żywe świadectwo heroizmu. To realne historie młodych ludzi, jak Dariusz Kieliszek „Ponury”, 19-letni chłopak, który oddał życie za naszą wolność.
Pamięć i zobowiązanie
Czy 1 marca w Wyszkowie to dzień zadumy czy radości? – Myślę, że wszystkiego po trochu. Jest refleksja i upamiętnienie, ale jest też podkreślenie zobowiązania. Sama pamięć bez zobowiązania to tylko puste słowa – zaznacza Handzel.
Na zakończenie kieruje zaproszenie do mieszkańców regionu: – My dzisiaj nie musimy iść do lasu z bronią w ręku. Nasze zadanie jest łatwiejsze niż to, które mieli nasi przodkowie. Jesteśmy zobowiązani pamiętać, upominać się o prawdę i krzewić w naszych sercach wartości, za które oni oddali życie.
V Wyszkowski Marsz w Hołdzie Żołnierzom Wyklętym rozpocznie się w niedzielę o godz. 17 na Placu Miejskim w Wyszkowie. Wydarzenie odbywa się pod patronatem medialnym Radia Warszawa.
Autor audycji: Jarosław Wydra
Tekst: Grzegorz Kozłowski
Źródło zdjęcia głównego: parafiarzasnik
