Osoby z wyłonioną stomią mogą pracować, podróżować, uprawiać sport i prowadzić aktywne życie. O potrzebie przełamywania stereotypów, profilaktyce chorób jelit oraz odpowiedzialnym wolontariacie mówiły w Radiu Warszawa Dorota Minta, prezeska Fundacji STOMAlife, oraz wolontariuszka Zuzanna Madej.
Fundacja STOMAlife wspiera osoby z wyłonioną stomią, pacjentów chorujących na jelita oraz ich bliskich. Jednym z najważniejszych celów organizacji jest ułatwianie stomikom powrotu do aktywnego życia i przeciwdziałanie społecznemu wykluczeniu.
– Staramy się najbardziej, jak możemy, przełamywać tabu, które ciągle jeszcze istnieje wokół stomii, problemów jelitowych i chorób dotykających jelita – powiedziała w Radiu Warszawa Dorota Minta.
Stomia może być czasowa lub stała
Stomia to chirurgicznie wykonane połączenie jelita ze skórą brzucha, umożliwiające odprowadzanie treści jelitowej do specjalnego worka. Może zostać wyłoniona między innymi w wyniku choroby nowotworowej, nieswoistych chorób zapalnych jelit, urazów lub powikłań pooperacyjnych.
Nie zawsze pozostaje na całe życie. W części przypadków stomia jest rozwiązaniem czasowym, a po zakończeniu leczenia możliwe jest odtworzenie ciągłości przewodu pokarmowego.
Przedstawicielki fundacji podkreślały jednak, że niezależnie od tego, czy stomia jest czasowa, czy stała, nie powinna oznaczać rezygnacji z dotychczasowego życia.
– Stomia po prostu jest. Reszta życia czasami wymaga modyfikacji, ale toczy się normalnym trybem – zaznaczyła prezeska STOMAlife.
Edukacyjna podróż przez jelito
W ostatnich latach fundacja coraz większą uwagę poświęca także profilaktyce chorób jelit. Jednym z jej najbardziej charakterystycznych projektów jest „Grubas” – 13-metrowy model 3D jelita grubego, do którego można wejść.
Model ma około 2,5 metra wysokości. Zwiedzający mogą zobaczyć między innymi polipy, uchyłki, stany zapalne, zwężenia oraz zmiany nowotworowe. Dowiadują się również, jakie objawy powinny wzbudzić niepokój i dlaczego nie należy odkładać badań profilaktycznych.
– Ludzie wychodzą z wielkimi oczami, zdziwieni, ale też z ogromną dawką wiedzy. Nawet osoby, które początkowo podchodzą do tego z niepewnością, wychodzą zadowolone – mówiła Zuzanna Madej.
Model prezentowany jest podczas wydarzeń organizowanych w różnych częściach Polski. W lipcu 2026 roku stanął między innymi przy ulicy Piotrkowskiej podczas obchodów urodzin Łodzi, gdzie cieszył się dużym zainteresowaniem mieszkańców i turystów.
Praca, szkoła, podróże i sport
Jednym z najważniejszych obszarów działalności fundacji pozostaje walka ze stereotypowym przekonaniem, że osoba ze stomią nie może pracować, chodzić do szkoły, podróżować, pływać czy uprawiać sportu.
STOMAlife prowadzi działania edukacyjne skierowane zarówno do samych stomików, jak i do ich rodzin, nauczycieli, pracowników ochrony zdrowia oraz innych grup zawodowych. Fundacja pomaga między innymi przygotować się do powrotu do pracy, rozmowy z nauczycielem dziecka czy podróży samolotem.
Przedstawiciele organizacji szkolili także pracowników kontroli bezpieczeństwa na lotniskach. Wyjaśniali im, czym jest stomia, jak wygląda sprzęt stomijny i w jaki sposób przeprowadzać kontrolę z poszanowaniem godności oraz prywatności pasażera.
– Człowiek, który ma wyłonioną stomię, może spokojnie pracować. Nasi stomicy podróżują po całym świecie i myślę, że jest to najlepszy sposób na łamanie tabu – mówiła Dorota Minta.
Wiedza sprawdzana przez ekspertów
Fundacja publikuje materiały dotyczące życia ze stomią, diety, podróżowania, przygotowania do pobytu w szpitalu oraz codziennej pielęgnacji. Wydaje również kwartalnik „Po prostu żyj”, dostępny także w wersji elektronicznej.
Jak podkreśliła Dorota Minta, materiały sygnowane przez STOMAlife są konsultowane z lekarzami i ekspertami współpracującymi z organizacją. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy w internecie można znaleźć wiele niesprawdzonych lub nieprawdziwych informacji dotyczących zdrowia.
Prezeska fundacji zachęcała, aby w przypadku wątpliwości korzystać z wiarygodnych źródeł oraz konsultować stan zdrowia z lekarzem.
Wolontariat wymaga przygotowania
Ważną częścią działalności STOMAlife są wolontariusze. Nie są to jednak osoby działające wyłącznie na podstawie własnych doświadczeń lub dobrych chęci. Przechodzą szkolenia, poznają zasady udzielania wsparcia, otrzymują materiały edukacyjne i zdają egzamin.
Muszą wiedzieć, jak zachować się podczas spotkania z pacjentem w szpitalu lub w jego domu, jakich informacji mogą udzielać oraz kiedy konieczne jest skierowanie osoby potrzebującej do lekarza, pielęgniarki stomijnej albo innego specjalisty.
Fundacja prowadziła między innymi wielomiesięczny cykl szkoleń i warsztatów, po którym wolontariusze otrzymywali certyfikaty przygotowujące ich do udzielania pomocy stomikom.
– Chcemy być blisko osób, które czują, że potrzebują wsparcia. Czasami jest to po prostu rozmowa, bycie obok i wysłuchanie w trudnej chwili – wyjaśniła Zuzanna Madej.
Nie bójmy się badań
Na zakończenie rozmowy Dorota Minta zachęciła słuchaczy do regularnego wykonywania badań profilaktycznych i ustalenia ich harmonogramu z lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej.
– Nawet jeżeli zdiagnozujemy u siebie jakieś dolegliwości, mamy wtedy szansę na szybkie i skuteczne wdrożenie leczenia – podkreśliła.
Zuzanna Madej zwróciła natomiast uwagę, że stomik pozostaje taką samą osobą jak każdy inny człowiek. Może pracować, podróżować, zakładać rodzinę, rozwijać zainteresowania i uprawiać sport.
– Powinniśmy traktować siebie ze zrozumieniem i empatią. A kiedy czegoś nie rozumiemy albo się boimy, po prostu zapytajmy – podsumowała wolontariuszka Fundacji STOMAlife.
Redaktor prowadząca audycję: Anna Bobko
Tekst: Maria Skonieczka
