Ignacy Loyola urodził się w 1491 roku w Loyola w Kraju Basków. Był hiszpańskim żołnierzem i kapłanem, a także założycielem Towarzystwa Jezusowego. Został pierwszym generałem zakonu jezuitów, który – obok ślubów ubóstwa, czystości i posłuszeństwa – złożył także szczególny ślub posłuszeństwa papieżowi. Towarzystwo Jezusowe odegrało istotną rolę w dziele kontrreformacji i od początku miało charakter misyjny, edukacyjny oraz formacyjny. Poznaj jego historię!
Życie, nawrócenie i duchowe dziedzictwo
Przełomowym momentem w życiu Ignacego była bitwa pod Pampeluną w maju 1521 roku. Jako dworzanin wicekróla Nawarry został ciężko ranny w walce z wojskami francusko-nawarskimi. Podczas długiej rekonwalescencji sięgał po księgi religijne i żywoty świętych. Lektura ta doprowadziła go do głębokiego nawrócenia i decyzji o całkowitym oddaniu życia Bogu. Po odzyskaniu zdrowia wyruszył w pielgrzymkę, zatrzymując się m.in. w Montserrat i Manresie, gdzie zaczął tworzyć zręby Ćwiczeń duchowych, które stały się fundamentem duchowości ignacjańskiej.
Po powrocie z Ziemi Świętej Ignacy podjął studia i rozpoczął działalność kaznodziejską opartą na metodzie ćwiczeń duchowych. Spotkał się jednak z oporem władz kościelnych w Alcalá i Salamance, które zakazały mu publicznego nauczania do czasu ukończenia studiów. Z tego powodu wyjechał do Paryża, gdzie studiował humanistykę, filozofię i teologię. Tam zgromadził wokół siebie pierwszych towarzyszy, wśród nich Piotra Fabra i Franciszka Ksawerego.
W 1534 roku Ignacy i jego współbracia złożyli na Montmartre śluby życia w ubóstwie, służby bliźnim oraz gotowości do wyjazdu do Jerozolimy lub oddania się do dyspozycji papieża. Z powodu wojny z Imperium Osmańskim podróż do Ziemi Świętej nie doszła do skutku. Ignacy udał się więc do Rzymu, gdzie w 1538 roku on i jego towarzysze oficjalnie oddali się do dyspozycji papieża. Mimo oskarżeń i plotek, które pojawiły się pod jego adresem, proces kościelny oczyścił go z zarzutów i pozwolił kontynuować działalność.
W 1541 roku Ignacy Loyola został wybrany pierwszym generałem Towarzystwa Jezusowego. Choć początkowo odrzucił wybór, po modlitwie i rozeznaniu przyjął tę funkcję. Przez kolejnych piętnaście lat kierował zakonem z Rzymu. W tym czasie jezuici dynamicznie się rozwijali, zakładając kolegia i domy formacyjne w całej Europie. W chwili śmierci Ignacego 31 lipca 1556 roku zakon liczył ponad tysiąc członków w dwunastu prowincjach.
Ćwiczenia duchowe, opublikowane w 1548 roku, stały się jednym z najważniejszych narzędzi rozeznawania duchowego w Kościele katolickim. W 1622 roku papież Grzegorz XV ogłosił Ignacego Loyolę świętym, a w 1922 roku papież Pius XI ustanowił go patronem ćwiczeń duchowych. Dziedzictwo św. Ignacego do dziś kształtuje duchowość, edukację i działalność misyjną Kościoła na całym świecie.
Imię, pochodzenie i młodość św. Ignacego Loyoli
Biografowie jezuiccy podkreślają, że pełne imię św. Ignacego Loyoli brzmiało Íñigo López de Loyola. Imię Íñigo pochodziło od opata św. Íñiga i wywodziło się z przedrzymskiego imienia Eneko. W dokumentach z początku XVI wieku pojawiają się różne formy tego imienia, m.in. Íñigo, Eneco, Eneko, a w zapisie łacińskim także Enecus. Sam Ignacy przez wiele lat podpisywał się formułą „De bondad pobre, Ynigo”, co odpowiadało ówczesnej ortografii. Imię Ignatius po raz pierwszy pojawiło się w 1531 roku w dokumentach Uniwersytetu Paryskiego. Zmiana imienia miała charakter praktyczny i uniwersalny, a według przekazów była również związana z jego nabożeństwem do św. Ignacego Antiocheńskiego.
Ignacy Loyola pochodził z drobnej szlachty baskijskiej. Jego ojciec, Beltrán Ibáñez de Oñaz, był panem domu Loyola w Azpeitii, a matka, Marina Sánchez de Licona y Balda, wywodziła się z rodziny o silnych powiązaniach rodowych. Małżeństwo miało liczne potomstwo, a Íñigo był najmłodszym synem. Urodził się w 1491 roku, prawdopodobnie 1 czerwca, choć nie zachował się jego akt chrztu. Po śmierci ojca w 1507 roku dziedzicem majątku został najstarszy brat, Martín García.
W młodym wieku Íñigo trafił na dwór Juana Velázqueza de Cuéllar, głównego skarbnika Kastylii, do Arévalo. Tam prowadził życie dworskie, ucząc się tańca, fechtunku i sztuki wojennej. Fascynowały go ideały rycerskie oraz literatura o bohaterach i rycerzach, takich jak Amadís de Gaula. Sam później przyznawał, że do 26. roku życia kierował się próżnością, pragnieniem sławy i honorem wojskowym. W tym okresie zdobył także umiejętności pisarskie i literackie oraz nawiązał ważne kontakty towarzyskie.
Po śmierci króla Ferdynanda Katolickiego sytuacja jego protektora uległa załamaniu, co zmusiło Íñiga do szukania nowej drogi. Otrzymał wsparcie finansowe i udał się do Pampeluny, gdzie rozpoczął służbę u wicekróla Nawarry, księcia Nájera. Brał udział w działaniach wojskowych w czasie wojny wspólnot Kastylii oraz w misjach mediacyjnych, wykazując się rozwagą i zdolnościami dyplomatycznymi. Kulminacyjnym momentem tej drogi była obrona Pampeluny w maju 1521 roku. Podczas walk został ciężko ranny od kuli armatniej, co zakończyło jego karierę wojskową i zapoczątkowało proces duchowej przemiany, który całkowicie odmienił jego życie.
Nawrócenie, pielgrzymka i dojrzewanie duchowości ignacjańskiej
Podczas rekonwalescencji po ciężkiej ranie odniesionej pod Pampeluną Ignacy Loyola chciał czytać romanse rycerskie, jednak w domu w Loyoli ich nie było. Zamiast tego sięgnął po „Vita Christi” Ludolfa z Saksonii oraz „Flos sanctorum”, zbiór żywotów świętych. Lektura ta stopniowo zmieniała jego sposób myślenia. Zauważył, że myśli o sprawach Bożych przychodziły z trudem, ale przynosiły pokój i wewnętrzną radość, natomiast marzenia o świecie i sławie pojawiały się łatwo, lecz pozostawiały niepokój. To doświadczenie stało się początkiem ignacjańskiego rozeznawania duchów.
W tym czasie Ignacy przeżywał jeszcze wewnętrzne rozdarcie. Rozmyślał o czynach rycerskich i o kobiecie, której chciałby zaimponować. Równocześnie coraz mocniej pociągało go naśladowanie świętych i życie pokutne. Ostatecznie podjął decyzję o pielgrzymce do Jerozolimy i radykalnej przemianie życia. Według własnego świadectwa pragnął czynić to, co czynili święci, ufając łasce Boga. Jednej z nocy doznał widzenia Matki Bożej z Dzieciątkiem Jezus, które umocniło go duchowo.
Ignacy zaczął zapisywać swoje refleksje w obszernym zeszycie, używając czerwonego atramentu dla słów Chrystusa i niebieskiego dla słów Maryi. Rozważał nawet wstąpienie do kartuzów, lecz ostatecznie z tej drogi zrezygnował. Na przełomie 1521 i 1522 roku wyruszył z domu rodzinnego. Modlił się w sanktuarium w Aránzazu, gdzie prawdopodobnie złożył ślub czystości, rozdał posiadane pieniądze ubogim i przywdział strój pielgrzyma.
W marcu 1522 roku dotarł do klasztoru benedyktynów w Montserrat. Tam odbył spowiedź generalną z całego życia, oddał swoje dawne ubrania biednemu i spędził noc na czuwaniu przed ołtarzem Matki Bożej. Następnie udał się do Manresy, gdzie pozostał niemal jedenaście miesięcy. Ten okres stał się kluczowy dla rozwoju jego duchowości. Modlił się w grocie nad rzeką Cardener, doświadczał głębokich przeżyć mistycznych, takich jak tzw. Iluminacja nad Cardenerem, oraz rozpoczął spisywanie Ćwiczeń duchowych, które później dopracowywał w Paryżu i Rzymie.
Po pobycie w Manresie Ignacy udał się do Barcelony, a następnie do Rzymu, skąd w 1523 roku wyruszył do Ziemi Świętej. Przebywał w Jerozolimie, Betanii, Betlejem i nad Jordanem, odprawiając modlitwy w miejscach związanych z życiem Chrystusa. Nie uzyskał jednak zgody na pozostanie tam na stałe i musiał wrócić do Europy. Po powrocie podjął decyzję o systematycznej nauce, uznając, że wiedza jest konieczna do skutecznej posługi duchowej.
W Barcelonie rozpoczął naukę łaciny, utrzymując się dzięki pomocy dobroczyńców. Jednocześnie prowadził rozmowy duchowe i dawał pierwsze ćwiczenia duchowe swoim towarzyszom. Następnie kontynuował studia w Alcalá de Henares i Salamance, gdzie kilkakrotnie był przesłuchiwany przez władze kościelne. Choć nie znaleziono w jego nauczaniu błędów doktrynalnych, zakazano mu publicznego nauczania do czasu ukończenia studiów. Te doświadczenia ukształtowały jego cierpliwość, pokorę i przekonanie, że droga Kościoła wymaga zarówno gorliwości duchowej, jak i solidnego przygotowania intelektualnego.
Tekst: Grzegorz Kozłowski | za: wikipedia.es
Źródło zdjęcia głównego: wikipedia
