Kościół greckokatolicki w Polsce przeżywa ważny moment swojej historii. Od niedzieli 18 stycznia 2026 roku Kościół greckokatolicki w pełni przeszedł na stosowanie powszechnego kalendarza gregoriańskiego w liturgii. To decyzja, która ma ogromne znaczenie duszpasterskie i praktyczne dla tysięcy wiernych.
Przejście na kalendarz gregoriański – decyzja przełomowa
Najważniejszą informacją dla wiernych Kościoła greckokatolickiego w Polsce jest kwestia zmiany kalendarza liturgicznego. Od niedzieli 18 stycznia 2026 roku Kościół ten w pełni stosuje kalendarz gregoriański. Reforma nie wpływa na sposób sprawowania liturgii, która nadal pozostaje wierna tradycji i obrządkowi wschodniemu. Zmieniają się wyłącznie daty obchodów świąt.
Tego dnia grekokatolicy obchodzili Niedzielę Zacheusza, rozpoczynającą okres przygotowania do Wielkiego Postu. Podczas Mszy św. w archikatedrze w Przemyślu abp Eugeniusz Popowicz podkreślił duchowy wymiar tego czasu. – Przez najbliższe cztery tygodnie będziemy przygotowywać się do Wielkiego Postu. Historie kolejnych niedziel pokażą nam pedagogikę Bożego zbawienia i odpowiedź nieba na pytania, które zadajemy każdego dnia – mówił metropolita.
Decyzja o zmianie kalendarza jest efektem uchwały synodu Biskupów Metropolii Przemysko-Warszawskiej Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego z listopada 2025 roku i stanowi zakończenie reformy kalendarza liturgicznego. Jej pierwszym etapem było przejście na kalendarz gregoriański w przypadku świąt stałych, takich jak Boże Narodzenie, obchodzone od 1 września 2023 roku w tych samych terminach co w Kościele rzymskokatolickim. Święta ruchome do tej pory liczono jeszcze według kalendarza juliańskiego.
Od 2026 roku wszystkie święta – zarówno stałe, jak i ruchome – Kościół greckokatolicki i Kościół rzymskokatolicki obchodzą w tym samym czasie. To ogromne ułatwienie dla wiernych, którzy wcześniej musieli brać urlopy w pracy lub opuszczać zajęcia szkolne i akademickie, by móc świętować. Dotychczasowe różnice sięgały nawet kilku tygodni, zwłaszcza w przypadku Wielkanocy.
Kalendarz juliański – tradycja i historia
Zmiana kalendarza skłania także do przypomnienia historii kalendarza juliańskiego, który przez wieki kształtował życie Kościołów wschodnich. Kalendarz ten został opracowany na polecenie Juliusza Cezara przez astronoma Sosygenesa i wprowadzony w 45 roku przed Chrystusem. Uporządkował on chaos wcześniejszego kalendarza księżycowego i ustalił rok liczący 365 dni z dodatkowym dniem co cztery lata.
Przez stulecia kalendarz juliański obowiązywał w niemal całej Europie. Z czasem jednak okazał się niedokładny, spóźniając się o jeden dzień na około 128 lat względem roku słonecznego. To doprowadziło do reformy gregoriańskiej w 1582 roku. Mimo to kalendarz juliański do dziś pozostaje podstawą roku liturgicznego w części Kościołów wschodnich, zwłaszcza prawosławnych.
Kościół greckokatolicki w Polsce
Kościół greckokatolicki w Polsce tworzy metropolia przemysko-warszawska. W jej skład wchodzą archieparchia przemysko-warszawska kierowana przez abp. Eugeniusza Popowicza, eparchia olsztyńsko-gdańska pod przewodnictwem bp. Arkadiusza Trochanowskiego oraz eparchia wrocławsko-koszalińska, której ordynariuszem jest bp Włodzimierz Juszczak, a biskupem pomocniczym bp Mariusz Dmyterko.
Kościół greckokatolicki pozostaje w jedności z Kościołem powszechnym, uznaje prymat papieża i łączy w sobie wschodnią tradycję liturgiczną z pełną jednością z Następcą św. Piotra.
Tekst: Grzegorz Kozłowski
Źródło zdjęcia głównego: vaticannews
