Zakon Serwitów Maryi (łac. Ordo Servorum Beatae Virginis Mariae, skrót O.S.M.) jest jednym z historycznych zgromadzeń zakonu żebrzącego w Kościele katolickim, którego korzenie sięgają XIII wieku. Jego członkowie po dziś dzień są obecni w wspólnotach zakonnych oraz duszpasterstwach na całym świecie, niosąc szczególną duchowość maryjną i formację chrześcijańską.
Początki zakonu – siedmiu świętych założycieli
Tradycja zakonna wskazuje, że Serwici powstali w Firenze (Florencja) około roku 1233 na skutek działania grupy siedmiu świeckich mężczyzn, później znanych jako Siedmiu Świętych Założycieli. Zrezygnowali oni z dotychczasowego życia, aby poświęcić się modlitwie, postowi oraz wspólnemu życiu religijnemu. Początkowo mieszkali w eremach na wzgórzu Monte Senario, prowadząc surowy, pokutny tryb życia. Nazwa „Serwici” wzięła się – według tradycji – z określenia, jakim lud przyjmował tych mężczyzn, widząc w nich oddanie Maryi Pannie jako „sługom” (serventi) Jej Syna.
Rozwój i zatwierdzenie
Po pewnym czasie, wraz ze wzrostem liczby członków, wspólnota zaczęła zakładać kolejne klasztory w regionie Toskanii i Umbrii, a następnie w północnych Włoszech i za granicą. Zakon podjął formę mendicantów, czyli zakonu żebrzącego, podobnie jak franciszkanie czy dominikanie. W 1304 roku papież Benedikt XI oficjalnie zatwierdził jego regułę i konstytucje, co umożliwiło dalszy rozwój i organizację życia zakonnego.
Duchowość i charyzmat
Centralnym elementem duchowości Serwitów jest głębokie oddanie Najświętszej Maryi Pannie, szczególnie w Jej obliczu jako Matki Bolesnej. Wyróżnia je także:
- służba bliźnim – zwłaszcza potrzebującym, chorym i ubogim;
- życie wspólnotowe – braterskie zobowiązanie do wzajemnej modlitwy i pomocy;
- nawrócenie i apostolstwo – gotowość głoszenia Ewangelii i budowania jedności między ludźmi.
Serwici nie mają jednej, specyficznej misji, jak inne zgromadzenia (np. uwalnianie niewolników lub praca misyjna w określonych regionach), lecz starają się realizować swoje powołanie poprzez wszechstronne służenie Kościołowi i społecznościom lokalnym, w duchu pokoju, miłosierdzia i sprawiedliwości.
Okresy wzlotów i trudności
W historii zakonu zdarzały się okresy intensywnego rozwoju – na przykład w XVIII wieku, kiedy liczba serwitów osiągnęła około 3 000 – jak i trudne lata, m.in. w związku z represjami wobec zgromadzeń zakonnych w XVIII i XIX wieku, które doprowadziły do ograniczenia działalności i zamknięcia wielu klasztorów. Pomimo tego zakon przetrwał dzięki wysiłkom kolejnych przełożonych i wsparciu papieży, a kanonizacja siedmiu założycieli w 1888 roku dodała mu nowego impulsu życia religijnego.
Współczesność – obecność na świecie
Dziś Serwici są obecni we wszystkich pięciu kontynentach, z domami zakonnymi, duszpasterstwami i działalnością apostolską. Ich wspólnota rozwija się zarówno w kontekście życia zakonnego, jak i poprzez powiązane grupy świeckie, które kontynuują duchowość serwitów w codziennym życiu.
Zakon Sług Najświętszej Maryi Panny pozostaje jednym z najstarszych zakonów żebrzących w Kościele katolickim, wnosiąc bogatą tradycję duchowo-maryjną oraz świadectwo życia opartego na służbie innym. Jego działalność i obecność nadal inspirują wiernych do pogłębiania relacji z Chrystusem przez naśladowanie Maryi i codzienne zaangażowanie w Kościele oraz świecie.
Tekst: Grzegorz Kozłowski
Źródło zdjęcia głównego: wikipedia
