2 lutego Kościół katolicki obchodzi święto Ofiarowania Pańskiego. W tym dniu wierni wracają do wydarzenia, które rozegrało się w świątyni jerozolimskiej: Najświętsza Maryja Panna i św. Józef ofiarowali Dzieciątko Jezus Bogu Ojcu, wypełniając prawo Mojżeszowe. To właśnie wtedy starzec Symeon wypowiedział prorocze słowa, nazywając Jezusa Światłem na oświecenie pogan i chwałą Izraela.
W polskiej tradycji święto to znane jest jako Matki Bożej Gromnicznej. Od 1997 roku 2 lutego jest także dniem szczególnej modlitwy za osoby życia konsekrowanego – Światowym Dniem Życia Konsekrowanego, ustanowionym przez Jan Paweł II.
Najstarsze świadectwa obchodów
Najstarsze zachowane świadectwo święta Ofiarowania Pańskiego pochodzi z IV wieku. Znalazło się ono w zapiskach pielgrzymki do Ziemi Świętej, której autorką była Egeria. Opisała ona uroczyste obchody w Jerozolimie około 386 roku, czterdziestego dnia po Epifanii. Wspomina procesję, Eucharystię oraz homilie poświęcone fragmentowi Ewangelii mówiącemu o przyniesieniu Jezusa do świątyni i spotkaniu z Symeonem oraz prorokinią Anną.
W Rzymie święto przyjęło się prawdopodobnie w V wieku, natomiast procesję ze świecami wprowadził pod koniec VII wieku papież Sergiusz I. Wierni wyruszali o świcie z zapalonymi świecami, podkreślając pokutny i modlitewny charakter uroczystości.
Biblijne znaczenie Ofiarowania
Korzenie święta sięgają Starego Testamentu. Każdy pierworodny syn Izraela należał do Boga i czterdziestego dnia po narodzinach był ofiarowywany w świątyni, a następnie wykupywany symboliczną opłatą. Z tym obrzędem łączyło się także rytualne oczyszczenie matki dziecka.
Maryja i Józef, składając ofiarę z synogarlic, ukazują swoje ubóstwo i pełne posłuszeństwo Bożemu prawu. Uroczystość Ofiarowania Pańskiego przypada dokładnie czterdzieści dni po Bożym Narodzeniu i pozostaje z nim ściśle związana, dlatego liturgia dopuszcza jeszcze śpiew kolęd.
Maryjny wymiar święta – Matka Boża Gromniczna
Ludowa pobożność szczególnie mocno podkreśla maryjny charakter tego dnia. Centralnym znakiem jest gromnica – świeca poświęcana 2 lutego. Jej płomień symbolizuje Chrystusa – Światłość świata, która rozprasza mrok grzechu i śmierci.
W polskiej tradycji gromnica była znakiem ochrony i zawierzenia Maryi. Zapalano ją podczas burz, klęsk żywiołowych, a także podawano konającym, prosząc o spokojne odejście. Ze świętem Matki Bożej Gromnicznej kończy się również zwyczajowy okres kolędowania oraz obecności żłóbków i choinek w domach.
Dzień Życia Konsekrowanego
Od 1997 roku 2 lutego Kościół obchodzi Światowy Dzień Życia Konsekrowanego. Jest to czas modlitwy za zakonników, zakonnice oraz osoby konsekrowane w instytutach świeckich, które przez śluby czystości, ubóstwa i posłuszeństwa oddały swoje życie Bogu.
Jan Paweł II wskazywał, że Ofiarowanie Jezusa jest czytelnym znakiem całkowitego daru z siebie. W adhortacji apostolskiej Vita consecrata podkreślał, że życie konsekrowane znajduje się w samym sercu Kościoła i stanowi nieodzowny dar dla jego misji, świętości i przyszłości.
Ofiarowanie Pańskie pozostaje więc świętem głębokim i wielowymiarowym – łączy tajemnicę Wcielenia, maryjną pobożność, symbol światła oraz świadectwo całkowitego oddania życia Bogu.
Tekst: Grzegorz Kozłowski
Źródło zdjęcia głównego: białykruk
