Radiowa Kapsuła Czasu. Daj się wpisać w historię.

Home / Wiadomości  / Wspólna deklaracja, modlitwa i debata – prezydenci pięciu państw świętują rocznicę Konstytucji 3 maja

Wspólna deklaracja, modlitwa i debata – prezydenci pięciu państw świętują rocznicę Konstytucji 3 maja

fot: PAP/Leszek Szymañski

Prezydenci Polski, Estonii, Ukrainy, Łotwy i Litwy podpisali w Warszawie wspólną deklarację z okazji 230-lecia Konstytucji 3 Maja. Wcześniej uczestniczyli we Mszy świętej w archikatedrze warszawskiej. O godzinie 9:00 w Sejmie odbyło się uroczyste zgromadzenie posłów i senatorów Rzeczypospolitej Polskiej oraz posłów Republiki Litewskiej.

 

Na zaproszenie prezydenta Andrzeja Dudy do Warszawy 3 maja przybyli prezydenci Litwy – Gitanas Nauseda, Łotwy – Egils Levits, Estonii – Kersti Kaljulaid oraz Ukrainy – Wołodymr Zełenski.

 

W podpisanej deklaracji prezydenci pięciu państw podkreślili, że: „Przyjęcie w 1791 roku tego doniosłego aktu, regulującego ustrój prawny Rzeczypospolitej Obojga Narodów, miało historyczne znaczenie, była to bowiem pierwsza na naszym kontynencie i druga w świecie przyjęta nowoczesna ustawa zasadnicza.”

 

Liderzy pięciu państw zaznaczyli, że „pomni dziejowych doświadczeń, dumni z osiągnięć naszej współczesnej współpracy w regionie, świadomi wyzwań” patrzą w przyszłość z nadzieją. „Wyrażamy przekonanie, że pomyślność naszego wspólnego dziedzictwa i wspólnego domu, zakorzenionych w cywilizacji europejskiej, wymaga, aby właśnie tak jak dom, Europa była budowana na fundamencie podstawowych wartości i zasad. Są nimi bez wątpienia: wolność, suwerenność, integralność terytorialna, demokracja, rządy prawa, równość i solidarność. Jednocząca się Europa powinna być otwarta na wszystkie kraje i narody, które te wartości podzielają.”

 

Prezydenci Polski, Estonii, Ukrainy, Łotwy i Litwy wyrazili solidarność z narodami regionu, które domagają się respektowania swoich praw.

Ze zrozumieniem i poparciem odnosimy się do wytrwałych dążeń wszystkich ludów naszego regionu, z którymi łączy nasze narody wspólnota dziejowego losu, a które dzisiaj pragną cieszyć się tak jak my dobrodziejstwami wolności i demokracji, odważnie domagając się respektowania swoich praw. Uważamy, że dla nas wszystkich solidarność narodów, szczególnie przy obecnych zagrożeniach dla naszego wspólnego bezpieczeństwa, jest jednym z kamieni węgielnych pokoju, stabilności, rozwoju, dobrobytu i odporności. Kierując się tym przekonaniem, będziemy z zaangażowaniem kontynuować dialog i współpracę reprezentowanych przez nas państw – napisano w deklaracji.

 

Prezydent Litwy Gitanas Nauseda o wspólnej walce o wolność i wartości.

 

Prezydent Litwy Gitanas Nauseda powiedział, że burzliwa historia Polski i Litwy obfitowała w trudne momenty, ale jest jednocześnie historią walki o wspólne wartości i o wolność.

 

Niezłomność obu narodów przyniosła im sukces w postaci niepodległości i niezawisłości.
Podczas uroczystego zgromadzenia posłów i senatorów Rzeczypospolitej Polskiej oraz posłów Republiki Litewskiej prezydent Litwy podkreślił, że Konstytucja 3 Maja przypomina nam o zarówno o wolności jednostki, jak i o wartościach patriotycznych. Życzył obu krajom, by przyjaźń między nimi trwała oparta o dobrą wolę, wzajemne zrozumienie i pracę nad pozytywnymi zmianami dla obywateli.

 

Idźmy razem, ramię przy ramieniu, niech nasze ojczyzny zawsze będą wzorem dla innych narodów. Za naszą i waszą wolność! – zakończył swoje przemówienie prezydent Litwy Gitanas Nauseda.

 

W gmachu Sejmu odbyło się uroczyste zgromadzenie parlamentarzystów Polski i Litwy z okazji 230. rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja. W wydarzeniu wzięli udział prezydenci obu państw – Andrzej Duda i Gitanas Nauseda.

 

Prezydent Andrzej Duda powiedział, że narody Polski i Litwy są dziedzicami wielkiego dzieła Konstytucji 3 Maja.

 

Według jego słów, pierwsza w Europie ustawa zasadnicza, uchwalona w roku 1791, łączyła w sobie ducha oświecenia oraz polskiej tradycji republikanizmu i do dziś składa się na tożsamość Polski i Litwy.

 

Podczas uroczystego zgromadzenia posłów i senatorów Rzeczypospolitej Polskiej oraz posłów Republiki Litewskiej prezydent Andrzej Duda podkreślił, że twórcom Konstytucji 3 Maja przyświecało dążenie do umocnienia wolności obywatelskiej i wzmocnienia państwa, aby ochronić niepodległość ówczesnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

Dlatego też zniesione zostało liberum veto. Dlatego otwarto drogę do budowy nowoczesnego narodu, a właściwie kilku współtowrzących Rzeczpospolitą narodów – mówił prezydent Andrzej Duda.

 

W uroczystym zgromadzeniu w gmachu Sejmu w Warszawie uczestniczyli prezydenci obu państw – Andrzej Duda i Gitanas Nauseda. W związku z pandemią zgromadzenie przeprowadzono w ścisłym reżimie sanitarnym. Posłowie byli w Seimasie w Wilnie i połączyli się z polskim Sejmem za pomocą łącza satelitarnego. Liczba polskich parlamentarzystów na sali plenarnej została ograniczona do reprezentacji klubów proporcjonalnej do ich wielkości.

 

Prezydenci Polski, Litwy i Łotwy uczestniczyli we mszy świętej za Ojczyznę w archikatedrze warszawskiej.

 

Biskup polowy Wojska Polskiego Józef Guzdek powiedział, że Konstytucja 3 Maja była dojrzałym traktatem o odpowiedzialności za dobro wspólne. W homilii podczas mszy za Ojczyznę podkreślił, że uchwalenie tej ustawy było przełomowym wydarzeniem.

 

We mszy świętej wzięli udział także przedstawiciele parlamentu, rządu i wojska. Biskup Józef Guzdek powiedział, że wiosną 1791 roku „Polska była przybita do krzyża niewoli”. Przypomniał, że wówczas zbliżała się 19. rocznica I rozbioru, a państwu groziło „wymazanie z map Europy”.

W tej trudnej sytuacji nie zabrakło jednak ludzi odpowiedzialnych, którzy odważyli się połączyć siły, razem myśleć i działać, proponując konieczne reformy ustrojowe, aby ratować upadające państwo – zaznaczył.

 

Uchwalenie Konstytucji 3 Maja biskup nazwał „dojrzałym owocem wysiłku stronnictwa patriotycznego”. Przypomniał, że była pierwszą w Europie i drugą na świecie, po konstytucji amerykańskiej, spisaną ustawą zasadniczą.

 

Biskup polowy Wojska Polskiego mówił, że Konstytucja 3 maja była „niezwykle dojrzałym traktatem o odpowiedzialności za dobro wspólne, jakim była ówczesna Rzeczpospolita”. Dodał, że myśli zawarte w tej ustawie zasadniczej „prowadziły w stronę racjonalnego uporządkowania wszystkich istotnych spraw, decydujących o sile, rozwoju i bezpieczeństwie państwa polskiego”.

 

Obchodząc 230. rocznicę tego przełomowego wydarzenia nade wszystko dziękujmy Bogu za to, że wzbudził w naszym narodzie wielkich mężów, mocarzy ducha i słowa, którzy odważyli się myśleć, mówić, dociekać prawdy i działać – wskazał.

 

Biskup Józef Guzdek dodał, że autorzy ustawy zasadniczej z 3 maja 1791 roku poprzez przemyślenia „zapisane w krótkiej, zwięzłej i konkretnej formie, wskazywali obywatelom Rzeczpospolitej Obojga Narodów, co stanowi o ich sile i słabości”. Podkreślił, że „wykazali się odpowiedzialnością i wzywali do odpowiedzialności”.

 

Zastanówmy się, co znaczy być odpowiedzialnym, jak należy rozumieć to jedno z kluczowych słów? Otóż wolność musi być nierozdzielnie połączona z odpowiedzialnością – oświadczył.

 

Biskup podkreślił, że każdy z nas powinien być świadomy swoich praw i jednocześnie ciążących na nim obowiązków. „Stąd w tamtym czasie postulat odrzucenia liberum veto, które było przejawem skrajnego egoizmu” – dodał.

 

Dalszy ciąg uroczystości związanych z 230. rocznicą uchwalenie Konstytucji 3 maja odbył się na Zamku Królewskim w Warszawie. Politycy debatowali o tym, jak nasze dziedzictwo wpływa na budowanie dzisiaj relacji w regionie i jak pomaga razem kształtować przyszłość Europy.

 

Po południu przewidziano ponadto dwustronne spotkania prezydenta Dudy z prezydentami Łotwy i Ukrainy. 4 maja Andrzej Duda przyjmie w Pałacu Prezydenckim prezydent Estonii.

 

Konstytucja 3 Maja, uchwalona w roku 1791, regulowała ustrój prawny Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Była pierwszą w Europie i drugą na świecie, po konstytucji amerykańskiej, spisaną ustawą zasadniczą. Konstytucja zmieniła ustrój państwa na monarchię dziedziczną, znacząco ograniczyła demokrację szlachecką i częściowo wprowadziła zrównanie praw mieszczan i szlachty. Zawarte w niej zapisy stawiały chłopów pod ochroną państwa. Zniosła również zasadę „liberum veto” uznawaną za jedną z największych wad demokracji szlacheckiej w Polsce.

 

IAR

 

Radiowa Kapsuła Czasu. Daj się wpisać w historię.

Kontynuując przeglądanie strony zgadzasz się na instalację plików cookies na swoim urządzeniu więcej

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close