Emocje po spektakularnym zaćmieniu Słońca z 12 sierpnia 2026 roku jeszcze nie opadły, a astronomowie już wskazują datę kolejnego podobnego zjawiska. Na następne zaćmienie widoczne z Polski poczekamy niespełna rok. 2 sierpnia 2027 roku Księżyc ponownie przesłoni część tarczy Słońca. Tym razem jednak widowisko w naszym kraju będzie mniej efektowne.
Za nami jedno z najciekawszych zjawisk astronomicznych ostatnich lat. 12 sierpnia całkowite zaćmienie Słońca można było obserwować m.in. z części Islandii i Hiszpanii, natomiast w Polsce wystąpiła głęboka faza częściowa. W naszym kraju Księżyc zakrył miejscami około 85 proc. tarczy słonecznej.
Okazuje się jednak, że na kolejne zaćmienie nie będziemy czekać długo.
Kolejne zaćmienie Słońca już 2 sierpnia 2027 roku
Najbliższe zaćmienie Słońca widoczne z Polski nastąpi 2 sierpnia 2027 roku. Będzie ono częścią znacznie większego zjawiska – jednego z najbardziej spektakularnych całkowitych zaćmień Słońca najbliższych dziesięcioleci.
W Polsce ponownie zobaczymy jedynie fazę częściową. Jak podają członkowie Astronomicznego Koła Naukowego Politechniki Gdańskiej, Księżyc przysłoni wówczas około 40 proc. tarczy naszej gwiazdy. Będzie więc wyraźnie mniej spektakularnie niż 12 sierpnia 2026 roku.
Zupełnie inaczej sytuacja będzie wyglądała w pasie całkowitego zaćmienia. Cień Księżyca przejdzie m.in. przez południową Hiszpanię i północną Afrykę, a następnie przez okolice Egiptu i Półwyspu Arabskiego. Osoby znajdujące się wewnątrz pasa całkowitości zobaczą, jak tarcza Słońca znika za Księżycem.
Ponad sześć minut ciemności w środku dnia
Zaćmienie z 2 sierpnia 2027 roku będzie wyjątkowe również ze względu na długość fazy całkowitej. Według obliczeń NASA w najlepszym miejscu na Ziemi całkowite zasłonięcie Słońca potrwa około 6 minut i 23 sekund.
Nie będzie to jednak – wbrew pojawiającym się w mediach informacjom – najdłuższe całkowite zaćmienie całego XXI wieku. Rekord należy do zjawiska z 22 lipca 2009 roku, kiedy maksymalna faza całkowita trwała około 6 minut i 39 sekund.
Mimo to zaćmienie w 2027 roku będzie niezwykle atrakcyjne dla europejskich miłośników astronomii. Z Polski stosunkowo łatwo będzie można dotrzeć do Hiszpanii, aby znaleźć się w pasie całkowitego zaćmienia.
Kolejne niezwykłe zjawiska na niebie
Następne lata także przyniosą interesujące zaćmienia. 1 czerwca 2030 roku nastąpi zaćmienie obrączkowe Słońca. W pasie centralnym Księżyc nie zakryje całej tarczy naszej gwiazdy, pozostawiając wokół siebie charakterystyczny jasny „pierścień ognia”. Maksymalna faza obrączkowa potrwa około 5 minut i 21 sekund.
Zaćmienie obrączkowe różni się od całkowitego tym, że Księżyc znajduje się wówczas na tyle daleko od Ziemi, iż jego widoczna tarcza jest nieco mniejsza od tarczy Słońca. Nie jest więc w stanie zasłonić jej w całości.
Kiedy całkowite zaćmienie Słońca będzie widoczne w Polsce?
Tutaj wiadomość dla miłośników astronomii jest znacznie mniej optymistyczna. Na całkowite zaćmienie widoczne z terytorium dzisiejszej Polski trzeba będzie czekać ponad sto lat.
Nastąpi ono 7 października 2135 roku. Według informacji przytaczanych przez Politechnikę Gdańską pas całkowitego zaćmienia obejmie wówczas m.in. Dolny Śląsk i Małopolskę. Datę tego zjawiska potwierdzają również obliczenia NASA.
Dla większości z nas całkowite zaćmienie Słońca nad Polską pozostanie więc wydarzeniem z bardzo odległej przyszłości. Znacznie wcześniej będzie jednak można obserwować kolejne zaćmienia częściowe – najbliższe 2 sierpnia 2027 roku.
Jak bezpiecznie obserwować zaćmienie?
Podczas obserwacji Słońca konieczne jest stosowanie przeznaczonych do tego filtrów lub specjalnych okularów do obserwacji zaćmień. Zwykłe okulary przeciwsłoneczne, przydymione szkło, płyty CD czy klisze fotograficzne nie chronią wzroku przed niebezpiecznym promieniowaniem słonecznym.
Do obserwacji przez aparat fotograficzny, teleskop czy lornetkę również potrzebny jest odpowiedni filtr umieszczony przed układem optycznym. Patrzenie bezpośrednio na Słońce bez właściwej ochrony może prowadzić do trwałego uszkodzenia wzroku.
Najważniejsza data do zapisania w kalendarzu? 2 sierpnia 2027 roku. W Polsce zobaczymy częściowe zaćmienie Słońca, a zaledwie kilka godzin podróży samolotem od naszego kraju będzie można stanąć w cieniu Księżyca i zobaczyć ponad sześć minut całkowitego zaćmienia.
Tekst: Maria Skonieczka
Źródło zdjęcia głównego: unsplash
