Sztuczna inteligencja coraz mocniej wpływa na codzienne życie, sposób myślenia i podejmowane decyzje. O wyzwaniach związanych z rozwojem AI oraz o pierwszej encyklice papieża Leona XIV rozmawiano w Radiu Warszawa z Janem Kostrzewą – ekspertem cyberbezpieczeństwa i członkiem Rady ds. Nowych Technologii i Cyfryzacji przy Prezydencie RP. Jan Kostrzewa podkreślił, że dokument papieski trafnie diagnozuje zagrożenia związane z rosnącą władzą technologicznych gigantów.
Ekspert zwrócił uwagę, że encyklika nie skupia się wyłącznie na samej sztucznej inteligencji. Papież wskazuje przede wszystkim na ogromny wpływ prywatnych korporacji technologicznych na społeczeństwo, politykę i sposób postrzegania świata. Jak zaznaczył Jan Kostrzewa, właściciele algorytmów coraz częściej decydują o tym, jakie informacje docierają do ludzi i co uznawane jest za moralnie słuszne.
„Jeżeli nie płacimy za usługę, sami stajemy się produktem”
W rozmowie pojawił się również temat uzależnienia społeczeństwa od gotowych odpowiedzi generowanych przez AI. Ekspert zauważył, że użytkownicy coraz rzadziej samodzielnie analizują informacje i sięgają do źródeł. Zamiast tego otrzymują gotowe interpretacje oraz opinie przygotowane przez algorytmy.
Jan Kostrzewa ostrzegł, że taka wygoda może prowadzić do utraty niezależności myślenia. Podkreślił także, że papież Leon XIV zwraca uwagę na zagrożenie związane z wykorzystywaniem sztucznej inteligencji w konfliktach zbrojnych oraz przy podejmowaniu autonomicznych decyzji dotyczących życia i śmierci człowieka.
Człowiek nadal odpowiada za decyzje AI
Ekspert cyberbezpieczeństwa zaznaczył, że sztuczna inteligencja nie posiada osobowości prawnej i nie może ponosić odpowiedzialności za swoje działania. W praktyce odpowiedzialność zawsze spada na człowieka, który korzysta z narzędzia lub wdraża je w firmie czy instytucji.
W rozmowie przywołano również przykłady błędów algorytmów wynikających z niewłaściwych danych wykorzystywanych do uczenia modeli AI. Jan Kostrzewa przypomniał głośną dyskusję dotyczącą konkursu piękności, w którym sztuczna inteligencja preferowała kobiety o jasnym kolorze skóry. Jak wyjaśnił ekspert, problem nie wynikał z działania samego systemu, ale z decyzji ludzi odpowiedzialnych za jego stworzenie i trenowanie.
Papież nie odrzuca technologii
W audycji podkreślono, że papież Leon XIV nie krytykuje samej technologii. Sztuczna inteligencja została określona jako narzędzie, które może służyć człowiekowi pod warunkiem właściwego wykorzystania. Według Jana Kostrzewy Kościół nie sprzeciwia się postępowi technologicznemu, ale przypomina o konieczności zachowania moralnej odpowiedzialności za sposób używania nowych rozwiązań.
„Musimy rozbroić sztuczną inteligencję”
Na zakończenie rozmowy ekspert odniósł się do słów papieża o potrzebie „rozbrojenia sztucznej inteligencji”. Jak wyjaśnił, chodzi przede wszystkim o zachowanie kontroli człowieka nad technologią. AI nie może zastępować relacji międzyludzkich ani samodzielnie podejmować najważniejszych decyzji.
Jan Kostrzewa podkreślił, że człowiek powinien pozostawać zarówno kontrolerem technologii, jak i głównym beneficjentem jej rozwoju. Ostrzegł również przed sytuacją, w której użytkownicy staliby się jedynie produktem wykorzystywanym przez wielkie koncerny technologiczne.
Autor audycji: Weronika Ostrowska
Tekst: Grzegorz Kozłowski
Źródło zdjęcia głównego:
