Czy sztuczna inteligencja odbiera człowiekowi kreatywność i zdolność samodzielnego myślenia? Dlaczego internet zalewają grafiki religijne generowane przez AI i jak Kościół powinien odpowiadać na rozwój nowych technologii? O tych wyzwaniach mówił w Poranku z Radiem Warszawa watykanista Michał Kłosowski, nawiązując do nauczania papieża Leona XIV.
Punktem wyjścia do rozmowy były ostatnie wypowiedzi Ojca Świętego dotyczące sztucznej inteligencji i roli artystów we współczesnym świecie. Leon XIV zwraca uwagę na konieczność ochrony ludzkiej kreatywności, której nie powinny zastępować algorytmy. Szczególnego znaczenia nabiera to w działalności Kościoła, gdzie coraz częściej tradycyjne fotografie i autorskie projekty zastępowane są obrazami generowanymi przez AI.
Zdaniem Michała Kłosowskiego problem nie dotyczy samej technologii, ale sposobu, w jaki człowiek zaczyna z niej korzystać. Wygoda i szybkość sprawiają, że coraz chętniej rezygnujemy z samodzielnej pracy, oddając maszynom własną inicjatywę.
– Szybciej nie zawsze znaczy lepiej, a nawet często nie znaczy lepiej – podkreślił watykanista.
Rozmówcy zwrócili uwagę na zjawisko religijnego kiczu, widocznego między innymi na plakatach i grafikach publikowanych przez parafie. Łatwość generowania obrazów prowadzi do powielania podobnych schematów estetycznych, które nie zawsze odpowiadają przesłaniu, jakie Kościół chce przekazywać.
Kłosowski przypomniał w tym kontekście encyklikę Leona XIV Magnifica Humanitas, poświęconą godności człowieka w dobie sztucznej inteligencji. Jak zaznaczył, człowiek nie powinien przekazywać technologii odpowiedzialności za własne decyzje ani rezygnować ze swoich zdolności twórczych. AI może wspierać pracę, ale nie powinna całkowicie zastępować ludzkiego zaangażowania.
Przykładem pozytywnej odpowiedzi na to wyzwanie jest inicjatywa fotografki Joanny Popławskiej, która udostępniła własne zdjęcia do wykorzystania w komunikacji środowisk katolickich. To próba pokazania, że autentyczne piękno nie wymaga skomplikowanych narzędzi, lecz przede wszystkim wysiłku, wrażliwości i świadomego działania.
W rozmowie pojawił się również temat edukacji medialnej. Zdaniem watykanisty współczesny użytkownik internetu powinien umieć weryfikować źródła informacji, rozpoznawać mechanizmy działania algorytmów i zachowywać niezależność myślenia.
Ważnym punktem odniesienia stała się postać św. Karola Acutisa, który potrafił wykorzystać internet do ewangelizacji, nie tracąc z oczu prawdy i piękna. Kłosowski przywołał także nauczanie św. Jana Pawła II o strukturach grzechu, wskazując na mechanizmy współczesnych platform cyfrowych, które mogą sprzyjać uzależnieniu, bierności i powierzchowności.
– Zachęcam do tego, żebyśmy my sami z siebie przedmiotów nie czynili, tylko walczyli o prawdziwe człowieczeństwo – podsumował gość Radia Warszawa.
Watykanista odniósł się również do informacji o planowanej operacji Leona XIV. Papież poinformował 11 października, że podczas badań wykryto u niego niewielki guzek w płucu. Michał Kłosowski zaapelował o modlitwę w intencji Ojca Świętego, jednocześnie przestrzegając przed nadmiernym niepokojem dotyczącym jego stanu zdrowia.
Autor audycji: Weronika Ostrowska
Tekst: Grzegorz Kozłowski
Źródło zdjęcia głównego: Grzegorz Kozłowski
