Watykan coraz mocniej angażuje się w debatę dotyczącą sztucznej inteligencji. Papież Leon XIV powołał specjalną grupę roboczą ds. AI, która ma analizować wpływ nowych technologii na człowieka, społeczeństwo oraz Kościół. Decyzja zapadła w czasie przygotowań do publikacji pierwszej encykliki nowego papieża, która ma dotyczyć etyki sztucznej inteligencji, pracy oraz godności człowieka.
Nowy dokument papieski ma być jednym z najważniejszych głosów Kościoła katolickiego w sprawie rozwoju AI. Według mediów watykańskich oraz amerykańskich komentatorów Leon XIV chce pokazać, że sztuczna inteligencja staje się jednym z największych wyzwań współczesnego świata – podobnie jak rewolucja przemysłowa w XIX wieku.
Watykan tworzy komisję ds. sztucznej inteligencji
Papież Leon XIV zatwierdził utworzenie międzydykasterialnej komisji ds. sztucznej inteligencji. Nowy organ ma koordynować działania różnych instytucji watykańskich zajmujących się tematyką AI oraz przygotowywać stanowisko Kościoła wobec dynamicznego rozwoju nowych technologii.
W skład komisji weszli przedstawiciele kilku ważnych instytucji Stolicy Apostolskiej. Są to między innymi Dykasteria ds. Integralnego Rozwoju Człowieka, Dykasteria Nauki Wiary, Dykasteria Kultury i Edukacji, Dykasteria ds. Komunikacji, Papieska Akademia Życia oraz Papieska Akademia Nauk.
Watykan podkreśla, że decyzja o stworzeniu grupy wynika z gwałtownego rozwoju sztucznej inteligencji oraz jej możliwego wpływu na życie człowieka. W oficjalnym komunikacie zaznaczono troskę Kościoła o „godność każdej osoby ludzkiej” oraz potrzebę odpowiedzialnego korzystania z technologii.
Pierwsza encyklika Leona XIV może dotyczyć AI
Według doniesień mediów papież Leon XIV przygotowuje swoją pierwszą encyklikę poświęconą między innymi sztucznej inteligencji. Dokument ma nawiązywać do słynnej encykliki „Rerum Novarum” Leona XIII z 1891 roku. Tamten dokument dotyczył praw pracowników, kapitalizmu oraz społecznych skutków rewolucji przemysłowej.
Nowy papież uważa, że rozwój AI stawia podobne pytania moralne jak przemiany technologiczne XIX wieku. Chodzi przede wszystkim o kwestie pracy, sprawiedliwości społecznej, praw człowieka oraz wpływu technologii na relacje międzyludzkie.
Media podają, że encyklika może nosić tytuł „Magnifica Humanitas”, czyli „Wspaniałe człowieczeństwo”. Watykan oficjalnie tego nie potwierdził, jednak komentatorzy wskazują, że dokument ma stać się ważnym głosem Kościoła w światowej dyskusji o AI.
Kościół katolicki ostrzega przed zagrożeniami AI
Kościół katolicki od kilku lat aktywnie zabiera głos w sprawie sztucznej inteligencji. Jeszcze papież Franciszek ostrzegał przed technologiami, które mogą prowadzić do pogłębiania nierówności społecznych, manipulacji informacją czy rozwoju autonomicznych systemów wojskowych.
W 2025 roku Watykan opublikował dokument „Antiqua et Nova”, poświęcony relacji między sztuczną inteligencją a ludzką inteligencją. Dokument analizował zagrożenia związane z AI w edukacji, pracy, medycynie i wojskowości. Podkreślono wtedy, że technologia powinna wspierać człowieka, a nie go zastępować.
Leon XIV kontynuuje ten kierunek. Papież zwraca uwagę między innymi na problem dezinformacji, deepfake’ów oraz wykorzystywania AI do prowadzenia konfliktów zbrojnych. W ostatnich wystąpieniach mówił również o zagrożeniach dla prawdy i relacji międzyludzkich.
Watykan chce mieć wpływ na globalną debatę o sztucznej inteligencji
Stolica Apostolska od kilku lat buduje międzynarodową współpracę dotyczącą etyki AI. W 2020 roku Watykan współtworzył tzw. „Rome Call for AI Ethics”, czyli deklarację podpisaną między innymi przez firmy technologiczne i organizacje naukowe. Dokument promował zasady odpowiedzialnego rozwoju sztucznej inteligencji, takie jak przejrzystość, bezpieczeństwo i poszanowanie prywatności.
Eksperci podkreślają, że Kościół katolicki może odegrać ważną rolę w światowej dyskusji o nowych technologiach. Zdaniem komentatorów Watykan próbuje zostać jednym z głównych głosów przypominających o etycznych granicach rozwoju AI.
W opinii wielu teologów i specjalistów od nowych technologii sztuczna inteligencja będzie jednym z najważniejszych tematów pontyfikatu Leona XIV. Papież chce pokazać, że rozwój technologiczny nie może odbywać się kosztem człowieka, jego wolności oraz godności.
AI i przyszłość Kościoła
Nowa komisja watykańska ma również pomagać Kościołowi w praktycznym korzystaniu ze sztucznej inteligencji. Chodzi między innymi o kwestie komunikacji, edukacji, bezpieczeństwa cyfrowego oraz wykorzystania nowych technologii w duszpasterstwie.
Jednocześnie Watykan podkreśla, że AI nie może zastąpić ludzkiego sumienia, odpowiedzialności i relacji międzyludzkich. Kościół chce uczestniczyć w rozwoju nowych technologii, ale jednocześnie przypominać o granicach, których nie wolno przekraczać.
Publikacja pierwszej encykliki Leona XIV może stać się jednym z najważniejszych wydarzeń w światowej debacie o sztucznej inteligencji i etyce nowych technologii.
Tekst: Grzegorz Kozłowski | za: NCR
Źródło zdjęcia głównego: vaticanmedia
